Halil Paşa

Kûtü’l-Amâre’de ihraz olunan muzafferiyet-i azime hakkında her tarafta azim bir sürûr ve memnûniyet ibrâz edildiği sırada, bugün Irak’ta muzaffer ordularımızı idare eden Mirliva Halil Paşa’nın hayat-ı maziyesini ve parlak meslek-i askerîsini karilerimize muhtasaran anlatmak istiyoruz. Halil Bey, devr-i sâbıkta, anâsır-ı muhtelifeye mensup eşkıya çeteleri Makedonya’yı kasıp kavurdukları sırada, eşkıyanın emr-i takip ve tenkîlinde ve devr-i istibdâdın kal’ ve izalesi için çalışmış olan vatanperverler arasında maddeten ve ma’nen pek büyük hizmetleri sebkat etmiş idi. İşte böyle sırf gayret ve  hamiyetten mürekkep parlak bir mazi ile Meşrutiyet’i idrâk eden Halil Bey Meşrutiyet’in akeb-i ilanında avcı taburlarından birinin kumandanlığı ile İstanbul’a gelmiş idi. İstanbul’dan ayrıldıktan sonra kendisini birdenbire Trablusgarp’a geçerek Hums taraflarında İtalyanlara karşı harp eden mücahitlerin başına geçmiş İtalyanlara karşı pek kahramanca darbeler indiriyor görürüz.

Trablusgarp Muharebesi’nden sonra İstanbul’a avdet eden Halil Bey, Gelibolu’daki ordumuzda hizmetleriyle Balkan Muharebesi’ne de iştirak ettikten sonra Bitlis isyanı üzerine tecrübelerine, vatanperverliğine binâen vilayât-ı şarkiyyede teşkiline başlanan Jandarma Kumandanlığı’na tayin olunmuş ve orada da pek azim bir faaliyet göstererek vilayât-ı şarkiyyenin en büyük derdini teşkil eden eşkıya çetelerini bi-hakkin tedmîr eylemiş idi. Harb-i Umumî ilan edildiği zaman Halil Bey İstanbul Merkez Kumandanlığı’nda bulunuyordu. Sonra bu kadar cesur ve bu kadar tecrübe görmüş olan kıymetli kumandanın bidâyet-i harpten beri cephelerde deruhte etmiş olduğu mühim vazifeleri meskût-i anh geçiyoruz yalnız şu kadar söyleyebiliriz ki Halil Bey hayât-ı mevcudiyetimizin mevzu’-i bahs olduğu şu harb-i  nâ-mesbûkda, kendisine tevdi’ edilen müşkil ve mühim vazifeleri bi-hakkin îfâ ettiği cihetle, Bağdat Vali ve Kumandanlığı ile Bağdat’a gönderilmiş ve ahîren 6. Ordu Kumandanlık Vekaleti de kendisine tevdi’ olunmuştur.

Harb-i Umumi’nin ilanına kadar îfâ ettiği parlak hizmetlerle tedrîcen miralaylığa terfi eden Halil Bey harp esnasında gösterdiği yararlıklarla da ahîren mirlivalığa nail olmuştur. Binâenaleyh diyebiliriz ki Halil Paşa hayat-ı askeriyesini baştan başa ateş ve mücadele içinde geçirmiş en değerli kumandanlarımızdan biridir.

Comments are closed.