TANİN
TANİN

1 Ağustos 1908 – Aralık 1945, İstanbul

Günlük siyasi gazete.

Tevfik Fikret, Hüseyin Kâzım Kadri ve Hüseyin Cahit (Yalçın) Tanin gazetesini kurdular.

Tevfik Fikret İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin neşir organı haline gelmesi sebebiyle Tanin’den ayrıldı. Tanin’deki yazılar 31 Mart Vakası’nı hazırlayıcı sebeplerden olmuştu. 31 Mart Vakasından sonra gazete yayımına ara verdi. 17 Mayıs 1909’da tekrar yayımlanmaya başladı.18 Mayıs 1911’de kapatıldıktan sonra Cenin, Renin ve Senin adlarıyla yayımına devam etti. 28 Temmuz 1911 tarihinde yeniden Tanin adını aldı. 11 Kasım 1912’de Hüseyin Cahit’in yurtdışına çıkmasıyla kapanan gazete 31 Ocak 1913 tarihinde yeniden yayımlanmaya başladı. Bir süre sonra tekrar kapatılan gazete 27 Ekim 1922 yılında Hüseyin Cahit tarafından tekrar yayımlanmaya başladı. Ankara hükümetine ve Mustafa Kemal’e karşı yazılar yayımladığı için 13 Nisan 1341 (1925) kapatıldı. 30 Ağustos 1943 – 1945 arası tekrar yayımlandı.

Başlıca yazarları: Hüseyin Cahit, Tevfik Fikret, Babanzade İsmail Hakkı, Halide Salih, Faik Ali, Halid Ziya, Ahmet Şerif, Kilisli Rifat, Ahmed Muhtar, Falih Rıfkı, Ahmed İhsan, Fazıl.

Hüseyin Cahit Yalçın
Hüseyin Cahit Yalçın

1875 Balıkesir
18 Ekim 1957 İstanbul

Gazeteci, politikacı ve yazar.

Mütalaa, Tarik, Sabah ve Saadet gazetelerinde yazılar yayımladı.

II. Meşrutiyet’in ilanından (1908) sonra edebiyatı bırakarak politikaya girdi. Tevfik Fikret ve Hüseyin Kâzım’la beraber Tanin gazetesini kurdu. 1908’de İttihat ve Terakki’den İstanbul milletvekili seçildi. 31 Mart Vakası Tanin matbaası tahrip edildi, kendisi de öldürülmek istendi. Selânik’e kaçtı, İstanbul’da asayiş sağlandıktan sonra geri döndü. Yazılarındaki sert ifadeler yüzünden Tanin sık sık kapatıldı. 1913’ten sonra İttihat ve Terakki’yi tenkit etmeye başladı, Balkan Savaşı’ndan sonra Tanin’den ayrıldı.

1919’da Malta’ya sürüldü, 1921’de bir süre İtalya’da kaldı. 1922’de İstanbul’a döndü ve Tanin’i yeniden çıkarmaya başladı.

1933’te Akşam gazetesinde ve Fikir Hareketleri dergisinde yazılar yazmaya başladı. 1935-1946 arasında Yedigün’de yazılar yazdı. 1939’da CHP’den milletvekili seçilerek Meclis’e girdi. 1943’te Tanin’i yeniden çıkarmaya başladı. 18 Ekim 1957’de İstanbul’da öldü. Kabri Feriköy Mezarlığı’ndadır.

Eserleri: Nadide (1891), Hayat-ı Mahayyel (1899), Hayal İçinde (1901), Hayat-ı Hakikiye Sahneleri (1910), Kavgalarım (1910), Niçin Aldatırlarmış? (1922), Edebi Hatıralar (1935), Türkçe Sarf ve Nahiv (1908), Benim Görüşümle Olaylar (4 c., 1946-1947)